Ihlara Vadisi Hakkında Bilinmeyenler ?

Click to rate this post!
[Total: 3 Average: 4.3]

Aksaray ilinin 45 km güneydoğusunda Selime, Yaprakhisar, Belisırma ve Ihlara kasabasını içine alan ve 14 km uzunluğunda olan Ihlara Vadisi epijenik ve kanyon bir vadi özelliği taşır. Bu vadideki doğal anıtların, bu anıtlarla birliktelik sunan tarihsel yapıların korunması ve gelecek nesillere aktarılması önem taşımaktadır.

Bölge yılda yaklaşık 200.000 kişi tarafından ziyaret edilmekte ancak vadinin turistlere Kapadokya turlarının sadece birkaç saatlik kısmında sunulması sebebiyle yerel halk turizm faaliyetlerine katılamamaktadır.  Yurdumuzun önemli tarihi ve doğal güzelliklerinden olan Aksaray-Ihlara Vadisi (Kapadokya) milyonlarca yıllık jeolojik olaylar ve binlerce yıllık kültür birikimi sonucunda oluşmuştur. Jeomorfolojik yapı, volkanizma, hidrotermal etkinlik, tarihi ve kültürel önem bakımından dünyada çok ender bir değere sahiptir.

Bu vadideki doğal anıtların, bu anıtlarla birliktelik sunan tarihsel yapıların korunması ve gelecek nesillere aktarılması önem taşımaktadır. Disiplinler arası bir çalışmayı gerektiren bu projede, Ihlara Özel Çevre Koruma Bölgesi (ÖÇKB) içerisinde yer alan Ihlara (Kapadokya) Vadisi’nin turizm potansiyelinin etkin şekilde değerlendirilmesine yönelik yapılması planlanan çalışmalar sunulmuştur. Bu amaçla, bölgenin değeri ve önemini vurgulayan, daha kapsamlı şekilde tanıtılmasını sağlayacak bir konumsal veri tabanının geliştirilmesi, 14 km. uzunluğundaki vadinin barındırdığı jeoteknik riskleri de yansıtacak şekilde detaylı, üç boyutlu sayısal arazi modelinin oluşturulması gerekmektedir.

Ihlara vadisinin doğal yapısı gereği klasik metotlarla yapılamayan 3 boyutlu haritası yersel fotogrametri ve lazer tarama ile daha hassas, detaylı ve kısa sürede oluşturulacaktır. Kaya kütle tanımlamasında kullanılan süreksizlik parametrelerinin belirlenmesinde yeni bir yaklaşım olan dijital görüntü işleme tekniklerinden yararlanılması, zahmetli, tehlikeli ve bazı durumlarda imkansız olan arazide hat etüdü çalışmalarına pratik bir çözüm olacaktır. Bunun için, Ihlara Vadisi’ni oluşturan jeolojik formasyonların jeomekanik ve fiziksel özelliklerinin belirlenerek, bu yapıların bozunmasına/aşınmasına neden olan/olacak kaya düşme mekanizmasının araştırılması, bunları önleyecek veya geciktirecek iyileştirme çalışmaları önem arz etmektedir. Ayrıca, belirlenecek kritik noktalardaki çatlaklarda yapılacak periyodik deformasyon ölçümleriyle, hidrolojik ve iklimsel koşulların, çevredeki yapılaşmanın, bu tarihi ve doğal anıtların duraylılığı üzerindeki etkisi tespit edilebilecektir. Coğrafi Bilgi Sistemi altında vadinin korunması, izlenmesi ve çevre düzenin yapılması için çok önemli bir konumsal veri altyapısı ortaya çıkarılmış olacaktır.

Bölge, doğal, tarihi ve turistik öneminden dolayı çeşitli araştırmacıların dikkatini çekmiştir. Vadi içinde yer alan çeşitli dönemlere ait dini yapıların (kilise, manastır) mimari gelişimi, durumları, kitabeleri, araştırmacılara göre tarihi, freskoları ile ilgili çalışmalar Konyalı (1975) ve Ötüken (1990) tarafından detaylı bir şekilde sunulmuştur. Altan (1982) tarafından Aksaray il genelindeki turizmin canlandırılmasına yönelik planlama çalışmaları yapılmış, ancak direk vadiye yönelik detaylı ve kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır.

Vadi içerisinde bulunan yerleşim yerlerinde (Yaprakhisar, Belisirma, Ihlara ve Selime) gözlemlenen kaya düşmeleri Afet İşleri Genel Müdürlüğü tarafından etüt edilerek düzenlenen çeşitli raporlarla 128 adet konutun afete maruz kaldığı ve bu konutların Bakanlıkça uygun yerleşim yerlerine naklinin yapıldığı belirtilmiştir (Afet İşleri Genel Müdürlüğü, 1999). Winkler (1954), vadi içerisinde ve çevresinde bulunan yerleşim yerlerinde gözlemlenen kaya yuvarlanmalarının sebeplerini jeolojik açıdan değerlendirmeye çalışmıştır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir