Avanos Gapcı Osman

Click to rate this post!
[Total: 2 Average: 3.5]

GAPCI OSMAN

Sabah erken, çanak ticareti yapan amcam Gapcı Osman’ın evine geldiğimde, amcamın elinde akşamdan kalan mantı tepsisi ile mutfakta görürdüm onu.Belliki acelesi var çanak fırınımı sökülecek? Yoksa ardiyeden yeni mal mı çıkacak?Müşterimi bekliyor?Çıkarken eşine tembihte bulunur.Eyüp uyanınca oğlaklara yazı bağından çalı pürümü “iğde dalı”getirsin. Eşi Afife hanım ilçenin en manzaralı yerinde taş köprünün tam karşısında evin aralığındaki sedire yan oturmuş hem köprüyü hemde eve giriş kapısına hakim oturuyor.Sanki yılların yorgunluğunu çıkarıyor.Dokunan halılar bağ bahçe işleri eşek, oğlak, kuzu onların değimiyle dünya meşakkatları anılar anılar.Düzgün yüzünde derin çizikler.Başka bir yaşın güzelliğini sunuyor.Büyük oğlan Avni babasına hep karşı çıkıyor.Amcam “Ne olacak burnu boktan çıktı”diye yorum yapıyor.Annede oğlu Avni lehine savunma yapıp oğlunu koruyor.Amcam siyaseti sever faal destek verirdi.Yıl 1955 Amcam bir mahalli seçim gününde sandık görevlisidir.Birisi gelir bir kız çocuğunun olduğunu amcama müjdeler.Belediye Başkan adayı Halis Balta kızın adını ben koyacağım,bu kız bize uğur getirecek der.
Seçimi kazanırlar .Kızın adı Seçim .Babam Elazığda görevliyken, çarşıda çanak çömlek satanlar vardı.Onlara Avanos çanaklarını anlattı.Esnaflar alabileceklerini söylemişlerdi.Babam amcama mektup yazıp durumu anlattı. O da bir kamyon çanak çömlek çeşidi yapıp Elazığa göndermişti.
Çanakları gören esnaf bön bön bakıp çanaklara ellerini bile sürmemişlerdi.Babam bir ardiye kiralayıp çömlekleri oraya boşaltırmıştı.Orada da satmak mümkün olmadı bir at arabası kiraladı içini çanaklarla doldurdu bende arabacı ile birlikte Elazığ sokaklarını gezip arabanın yarısını sattık.Kalanları ardiyeye doldurduk.Babam sonra çanak çömlekleri yok pahasına sattı ,zarar büyüktü bir memur bütçesi için.Annem “Her taş yerinde ağırdır”. Atasözünü söylemişti.

Babam emekli olup ilçemize gelip yerleştiğimizde, babamın bir ada gazinosu işletme deneyimi olmuştu.Şimdi birşeyler yapmak istiyordu,Osman amcam iş teklifinde bulunmuştu.Babam kabul etmiş bir ortakda ilçeden Süleyman Kocamandı.Çanak çömlek işini daha düzenli yapmak istiyorlardı.Nevşehirden eski bir kamyon almışlardı onu tamir için babam Kayseri’ye götürmüştü .Babam giderken kapısına Gürdal yazdırılmasını söylemiştim .Bir kaç hafta sonra babam kamyonu ilçeye getirdiğinde onu çarşıda gördüm hemen bindim . Babamı ilk defa araç kullanırken görüyordum.Askerde acemi şoförleri yetiştirmiş.Maccanlı şöför Dervişe şöförlüğü babam öğretmiş.Dervişin babası; iyi yapmadın baş efendi, şimdi bu çocuklar köyde durmazlar diye sitem etmiş.Maccanda babama verdiği davette.
Kamyonun İlk şöförü ilçeden Kör Hafız , ikincisi Mustafa Kağan olmuştu.Süleyman Kocamanın bakkal dükkanı aynı zamanda ofis gibi kullanılıyordu.Burada toplanan ortaklar işin iyi gitmediği durgunluğun hat safhada olmasından ortaklığa son verdiler.Benim tahminim halkın plastik gereçlere mail etmesi bu krizi başlatmıştı.Sonradan çanağın değeri anlaşılacaktı iş işten geçtikten sonra.Bu krizde Orta mahalledeki işliklerin işe yaramadığını düşünen belediye işyerlerini istimlak edip dümdüz etmişti.İşsiz kalan amcam yeni sanayi bölgesine yapılan çanak çömlek atölyeleri koperatifinde önemli görev almıştı.Ama burası eski çanak haneler kadar kullanışlı olmayacaktı.

Tüm samimiyetiyle kendini Avanos çanakcılığına adamış ekmeğini bu yolla kazanmış bir esnafın yıkılan bu tarihi kemer işliklerin ve yanalakların yıkılmasına dur diyecek eğitim ve kültürü yoktu.

Selam olsun tüm çanakcılara.

 

Yazı : Muharrem Gürdal

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir